En Sık Yanlış Yazılan Kelimeler: Bitişik mi, Ayrı mı?

Türkçede en çok yapılan yazım hataları birleşik kelimelerde ve de/da, ki, mi gibi küçük sözlerde çıkar. İyi haber şu: bu hataların çoğu birkaç kuralla açıklanır. Aşağıdaki örnekler TDK Yazım Kılavuzu'na göre verilmiştir; her kelimeye tıklayarak kuralın açıklamasını ve kısa testini görebilirsin.

Bitişik Yazılan Kelimeler

İki kelime birleşirken ses düşmesi olduysa, kelimelerden biri anlamını kaybettiyse ya da kalıplaşmış bir sıfat veya zamir oluştuysa kelime genellikle bitişik yazılır.

Belirsizlik sıfatları ve zamirleri

Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler

Somut yer bildirmeyen alt, üst, üzeri

Emir kipiyle kurulanlar, ev ve baş sözü

Ayrı Yazılan Kelimeler

Ses olayı yoksa ve iki kelime de kendi anlamını koruyorsa birleşik kelime ayrı yazılır. En çok hata, "etmek, olmak" gibi yardımcı fiillerle ve "dış, iç, ön" gibi sözlerle kurulan kelimelerde yapılır.

Ses olayına uğramayan birleşik fiiller

Durum, olgu ve olay bildiren sözler

Dış, iç, ön, yan sözleriyle kurulanlar

Somut yer bildiren alt ve üst

Bilim, yol, zaman ve tür adları

Dikkat: olağanüstü bitişik, olağan dışı ayrı yazılır. Akşamüstü somut bir yer bildirmediği için bitişik, su altı somut bir yer bildirdiği için ayrıdır.

de/da, ki ve mi Nasıl Yazılır?

  • de / da: Bağlaç olan de ayrı, bulunma eki olan -de bitişik yazılır. Cümleden çıkardığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır: "Ben de geldim." / "Evde kaldım."
  • ki: Bağlaç olan ki ayrı yazılır: "Duydum ki gelmişsin." Sıfat yapan ve ilgi zamiri olan -ki bitişiktir: "yarınki toplantı", "seninki". Belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır.
  • mı / mi / mu / mü: Soru eki her zaman ayrı yazılır, kendinden sonra gelen ekler ise ona bitişir: "Geldin mi?", "Güzel miydi?"

Büyük Harf ve Kesme İşareti

Yazım hatalarının diğer büyük kaynağı büyük harfler ve kesme işaretidir. Özel adlara gelen ekler kesmeyle ayrılır ("Ankara'ya"), ama kurum adlarına gelen ekler ayrılmaz ("Türk Dil Kurumuna"). Bu kuralları örneklerle çalışmak için büyük harfler ve kesme işareti oyunlarına göz atabilirsin.

Kendini Test Et

KTO İmla'da 280 açıklamalı soruyla bitişik mi ayrı mı oyununu oynar, karıştırdığın kelimeleri hata defterinden tekrar edersin. KPSS, TYT ve LGS hazırlığına uygundur; ücretsizdir, üyelik istemez.

İlgili Yazılar